رایحه ساندالور (sandalore) یا رایحه سنتزی چوب صندل

بعضی مواد اولیه عطر گران هستند چون فرآیند استخراجشان دشوار است مثل گل مریم که پیش تر درباره اش نوشتیم اما بعضی دیگر گران هستند چون خود منبعشان به سختی به دست می آید و یکی از بهترین نمونه های این دسته چوب صندل هند هست

درخت صندل هند یا Santalum album برای رسیدن به مرحله ای که چوبش رایحه کامل و مطلوب خودش را داشته باشد به بیش از سی تا شصت سال زمان نیاز دارد همین رشد بسیار کند همراه با قطع بی رویه طی قرن ها این گونه را در فهرست گیاهان در معرض خطر انقراض قرار داده و صادرات چوب خام آن از هند به شدت محدود و کنترل شده است

ساندالور یک نام تجاری برای یک ترکیب سنتزی است که ساختار شیمیایی ش تلاش می کند بخشاصلی رایحه سانتالول مولکول کلیدی چوب صندل طبیعی را بازتولید کند

این ماده توسط شرکت سوئیسی جیوودان توسعه داده شده و امروز یکی از پرکاربردترین جایگزین های صندل در صنعت عطر به شمار می رود از نظر شیمیایی ساندالور در خانواده الکل های چوبی قرار می گیرد همان خانواده ای که سانتالول طبیعی هم به آن تعلق دارد به همین دلیل شباهت رایحه ای زیادی با نمونه اصلی دارد

رایحه ساندالور را می شود با کلماتی مثل چوبی کرمی ملایم و کمی شیرین توصیف کرد برخلاف بسیاری چوب های دیگر که خشک و تند هستند صندل چه در نسخه طبیعی و چه سنتزی اش حسی نرم و تقریبا لطیف می سازد که به آن حالتی شبیه پوست هم نسبت می دهند

همین ترکیب از چوبی بودن و نرمی است که چوب صندل را از سایر مواد چوبی مثل وتیور یا سدر متمایز می کند و آن را برای ساختن حس گرمای آرام بخش در فرمول ها بسیار ارزسمند کرده

از نظر شیمیایی ساندالور وزن مولکولی نسبتا بالایی دارد و به کندی تبخیر می شود، به همین دلیل جایگاهش معمولا در نت پایه فرمول است این ماده هم رایحه چوبی مستقل خودش را دارد و هم می تواند نقش تثبیت کننده برای مواد سبک تر و فرارتر بازی کند شبیه نقشی که پیش تر درباره آمبروکسان هم توضیح دادیم

روغن طبیعی چوب صندل هند از ترکیب چند نوع مولکول مختلف ساخته شده که هرکدام لایه ای از پیچیدگی به رایحه اضافه می کنند نسخه طبیعی معمولا عمق گرما و یک لایه شیرین ظریف تر دارد که کپی سنتزی به طور کامل نمی تواند آن را بازتولید کند

در ترکیب با مشک حس پوستی و نزدیک به بدن دو چندان می شود ترکیبی که پایه بسیاری عطرهای مینیمال امروزی است در ترکیب با وانیل رایحه ای گرم و کرمی می سازد که به سمت خانواده شرقی نزدیک می شود در ترکیب با گل های سفید مثل یاس و مریم عمق و ماندگاری بیشتری به آن ها میدهد

با ادامه یافتن محدودیت های تجارت چوب صندل طبیعی وابستگی صنعت عطر به موادی مثل ساندالور احتمالا در سال های آینده بیشتر هم می شود این مولکول یکی از نمونه های موفق نشان می دهد چطور شیمی می تواند به کاهش فشار روی منابع طبیعی محدود کمک کند بدون این که عطرسازها مجبور شوند از یکی از محبوب ترین رایحه های تاریخ بشر یعنی چوب صندل به طور کامل دست بکشند