نقش ایندول (Indole) در عطرسازی

یک ماده وجود دارد که در یک غلظت بویی شبیه مدفوع و پوسیدگی دارد و در غلظت دیگر بخشی از زیباترین و لوکس ترین رایحه های گلی دنیا را می سازد این دقیقا شرح حال ایندول هست یکی از عجیب ترین و در عین حال ضروری ترین مولکول های تاریخ عطرسازی

هیچ مولکول دیگری در دنیای بو این قدر واضح نشان نمی دهد که مفهوم زشت یا زیبا در رایحه یک صفت ثابت نیست بلکه کاملا وابسته به مقدار هست

ایندول به طور طبیعی در بسیاری از گل های سفید حضور دارد از یاس و گل مریم گرفته تا گل پرتقال و نسترن جالب است بدانید همین مولکول در طبیعت خارج از دنیای گل ها هم به وفور یافت می شود از جمله در روده پستانداران و در قطران زغال سنگ همان جایی که بویش واقعا نامطبوع و مدفوعی است

پدیده ای که پشت رفتار ایندول قرار دارد در علم بویایی به آن تغییر ادراک وابسته به غلظت گفته می شود در غلظت بالا مغز این مولکول را به عنوان نشانه ای از پوسیدگی یا مدفوع تفسیر می کند چون در طبیعت این ماده معمولا در چنین بافت هایی حضور دارد

اما در غلظت بسیار پایین همان مولکول توسط مغز به شکل کاملا متفاوتی پردازش میشود به جای فعال کرذن حس چندش این بار حس گرما عمق و حتی کمی حیوانی منتقل می کند حسی که در ترکیب با رایحه شیرین گل ها به آن ها یک بعد سوم و واقعی تر می بخشد

رایحه یک گل واقعی هیچ وقت فقط شیرین و تمیز نیست اگر یک ابزولوت یا آکورد یاس را کاملا از ایندول خالی کنید نتیجه رایحه ای است که شبیه یک نسخه صاف و کمی مصنوعی از یاس به نظر می رسد نه گل واقعی

ایندول یکی از چهار مولکول کلیدی سازنده رایحه یاس است در کنار بنزیل استات که شیرینی می سازد و سیس ژاسمون که قلب سبز رایحه است ایندول همان لایه ای است که یاس را از یک بوی گلی ساده به یک رایحه پیچیده تبدیل می کند.

در مقاله رایحه گل مریم توضیح دادیم که غلظت ایندول در این گل معمولا بالاتر از یاس است همین حضور پررنگ تر است که رایحه مریم را از یاس متمایز می کند و به آن آن حس سنگین تر گرم تر و رازآلودتر می دهد 

وقتی می دانید ایندول در بسیاری از عطرهای گلی مورد علاقه تان حضور دارد درک بهتری از این پیدا می کنید که چرا بعضی عطرهای گلی حس عمیق تر و بالغ تری نسبت به بقیه دارند عطری که ایندول بیشتری دارد معمولا حسی گرم تر سنگین تر و کمی رازآلودتر منتقل می کند در حالی که عطری با ایندول کمتر رایحه ای شفافتر و سبک تر می سازد

ایندول یکی از بهترین نمونه هایی است که نشان می دهد بو یک مفهوم مطلق نیست همان طور که در مقاله ژنتیک و ادراک بو هم اشاره کردیم ادراک بویایی هم به شدت به بافت و زمینه وابسته است نه فقط به ساختار شیمیایی خام یک ماده