گالاکسولاید (Galaxolide)

این مولکول یکی از پرتولیدترین مواد معطر در کل تاریخ صنعت شیمی هست رقمی که سالانه هزاران تن از آن در دنیا تولید می شود با وجود این حجم عظیم تولیداحتمالا خیلی ها اصلا اسمش را نشنیده اند در حالی که تقریبا هر روز بویش را حس می کنند

گالاکسولاید در سال ۱۹۶۵ توسط شیمی دان هایی در شرکت IFF کشف شد مثل بسیاری از مولکول های معطر تاریخ عطرسازی این کشف هم تا حدی تصادقی بود در جریان تحقیقاتی که هدف اصلی اش پیدا کردن ترکیبات جدید در خانواده شیمیایی پلی سیکلیک بود

بعد از آزمایش های اولیه مشخص شد این ترکیب رایحه ای شبیه مشک دارد اما بدون سنگینی و پیچیدگی مشک های نیترو که تا آن زمان رایج بودند همین ویژگی بود که گالاکسولاید را از یک کشف آزمایشگاهی به یکی از موفق ترین محصولات تجاری صنعت عطر تبدیل کرد

رایحه گالاکسولاید را می شود با کلماتی مثل پودری شیرین و بسیار تمیز توصیف کرد برخلاف مشک های قدیمی تر که گاهی حس گرم و کمی حیوانی داشتند این مولکول از همان لحظه اول حسی سبک منتقل می کند دقیقا همان چیزی که از یک محصول تمیزکننده یا یک عطر روزمره انتظار میرود

همین سادگی و همه پسند بودن رایحه دلیل اصلی است که چرا این ماده در طیف گسترده ای از محصولات نه فقط عطر بلکه پودر لباسشویی نرم کننده و شامپو هم استفاده می شود

برخلاف موادی مثل آمبروکسان که فرایند تولیدشان نسبتا پیچیده است گالاکسولاید را می شود در مقیاس بسیار بزرگ و با هزینه پایین تولید کرد

با وجود این محبوبیت گسترده در دهه های اخیر پژوهش هایی نشان داده اند گالاکسولاید به راحتی در محیط زیست تجزیه نمی شود و ردپای آن در آب های سطحی رسوبات رودخانه ها و حتی بافت چربی بعضی جانداران آبزی یافت شده

این یافته ها نگرانی هایی درباره پایداری زیست محیطی این ماده ایجاد کرده و باعث شده نهاد های نظارتی در اروپا محدودیت هایی برای غلظت مجاز آن در محصولات مصرفی وضع کنند

به همین دلیل در سال های اخیر بسیاری از تولیدکنندگان بزرگ شروع به کاهش تدریجی استفاده از گالاکسولاید و جایگزینی آن با مشک های ماکروسیکلیک مثل اتیلن براسیلات کرده اند همان مولکولی که پیش تر دربارهش نوشتیم و از نظر تجزیه پذیری وضعیت بهتری دارد

در ترکیب با مرکبات حس تازگی اولیه را طولانی تر نگه می دارد در ترکیب با گل های سفید مثل یاس و مریم رایحه گل را نرم تر و نزدیک تر به پوست می کند در ترکیب با وانیل و چوب هایی مثل صندل به فرمول عمق و ماندگاری اضافه می کند بدون سنگینی

مثل بقیه اعضای خانواده مشک گالاکسولاید هم وزن مولکولی نشبتا بالایی دارد و به کندی تبخیر می شود همین ویژگی باعث می شود در نت پایه فرمول جا بگیرد و به مواد سبک تر و فرارتر کمک کند تا دیرتر از پوست یا پارچه بپرند