کشمران (Cashmeran) در عطرسازی

بیشتر مولکول هایی که تا امروز درباره شان نوشتیم اسمشان یا از یک گیاه گرفته شده یا از یک مکان جغرافیایی کشمران استثنا هست اسمش مستقیم به پارچه کشمیر اشاره دارد همان جنس نرم و گرمی که در ژاکت ها و شال های زمستانی می شناسیم

این مولکول دقیقا همان حس نرمی گرمی و کمی پودری پارچه کشمیر را در رایحه اش دارد و همین حس بود که اسم نهایی این ماده را رقم زد

کشمیران در دهه هشتاد میلادی توسط شرکت IFF سنتز شد در جریان تحقیقاتی که هدفش کشف مولکول های جدید در خانواده کتون های حلقوی بود کتون ها گروهی از ترکیبات شیمیایی هستند که در بسیاری از رایحه های گرم و مشکی دنیای عطر نقش دارند

بر خلاف موادی مثل آمبروکسان یا ساندالور که هدف اولیه شان جایگزینی یک ماده طبیعی خاص بود کشمران از ابتدا به عنوان یک مولکول کاملا جدید معرفی شد بدون این که قرار باشد جای چیز خاصی را در طبیعت بگیرد

توصیف رایحه کشمران کار ساده ای نیست چون این ماده ترکیبی از چند حس مختلف را همزمان منتقل می کند عطرسازها معمولا آن را با کلماتی مثل گرم مشکی کمی چوبی و در عین حال شیرین توصیف می کنند با یک لایه پس زمینه که یادآور رطوبت و نرمی است

شاید بهترین راه برای درک این رایحه تصور کردن یک اتاق گرم زمستانی باشد که یکپتوی پشمی تازه خشک شده در آن پهن شده ترکیبی از گرما نرمی و کمی رایحه پارچه

 

از نظر شیمیایی کشمران وزن مولکولی نسبتا بالایی دارد و به کندی تبخیر می شود همین ویژگی است که کشمران را در نت پایه فرمول جای می دهد و به آن اجازه می دهد ساعت ها بعد از زدن عطر هم روی پوست باقی بماند

اما برخلاف بسیاری مولکول های پایه دیگر که فقط نقش تثبیت کننده دارند کشمران خودش یک رایحه بسیار قوی و قابل تشخیص دارد که می تواند به تنهایی محور یک بخش از فرمول باشد

در عطرهای گورمانی یعنی عطرهایی که رایحه ای شبیه خوراکی و دسر دارند کشمران به یکی از مواد محبوب برای شاختن آن حس گرم و کمی شیرین تبدیل شد این ماده معمولا در کنار وانیل کارامل یا شکلات استفاده می شود تا آن گرمای پارچه ای و کمی مشکی عمق بیشتری به رایحه شیرین بدهد.

در عطرهای شرقی مدرن هم کشمران معمولا در کنار مواد گرم دیگر مثل عنبر و ادویه استفاده می شود جایی که به فرمول یک لایه نرم و کمی پودری اضافه می کند که آن را از حالت خشک و تند خارج می کند

یکی از دلایل محبوبیت گسترده کشمران در سال های اخیر تناسبش با روند عطرهای یونیسکس است رایحه این ماده نه کاملا شیرینو زنانه است و نه کاملا خشک و مردانه بلکه یک حس خنثی و گرم می سازد که برای طیف وسیعی از سلیقه ها جذاب هست

در ترکیب با وانیل حس گرم و کرمی رایحه چند برابر می شود و به سمت یک رایحه دسرمانند و آرامش بخش می رود

 در ترکیب با مشک لایه پودری و نزدیک به پوست تقویت می شود

 در ترکیب با چوب هایی مثل صندل یا آمبروکسان عمق بیشتری به نت پایه اضافه می کند و حس بلوغ و پیچیدگی می سازد

کشمران یکی از نمونه های خوبی است که نشان می دهد شیمی مدرن می تواند رایحه هایی خلق کند که هیچ معادل مستقیمی در طبیعت ندارنداما همچنان با تجربه های حسی روزمره انسان مثل لمس یک پارچه گرم ارتباط برقرار می کنند این ویژگی همان طور که پیش تر درباره ایزو ای سوپر و هدیون هم دیدیم یکی از قدرت های اصلی مواد کاملا سنتزی در عطرسازی امروزی است