عطر چیه و از چه موادی ساخته می شه

عطر چیست و از چه موادی ساخته می شود؟ نگاهی به دنیای شگفت انگیز رایحه ها
وقتی اسم عطر میاد، بیشتر ما به یه شیشه شیک، یه بوی خوش یا خاطره ای که با اون بو گره خورده فکر می کنیم. اما تا حالا از خودت پرسیدی عطر دقیقا چیه و از چه موادی ساخته می شود؟
شاید تصور کنی عطر فقط چند تا گل و گیاه هست که با هم ترکیب شده اند، اما واقعیت خیلی جذاب تر از این حرف هاست. پشت هر شیشه عطر، ترکیبی از علم، هنر و خلاقیت قرار داره؛ ترکیبی که باعث می شود هر رایحه، شخصیت و داستان خودش را داشته باشد.

عطر دقیقا چیست؟
به زبان ساده، عطر ترکیبی از مواد معطر است که با نسبت های مشخص کنار هم قرار می گیرند تا یک رایحه خوشایند خلق کنند.
این مواد داخل یک حلال، که معمولا الکل است، حل می شوند تا بتوانند به راحتی روی پوست یا لباس اسپری شوند. بعد از اسپری کردن، الکل به سرعت تبخیر می شود و مولکول های معطر کم کم آزاد می شوند. به همین دلیل است که بوی عطر در طول زمان تغییر می کند و نت های مختلف آن یکی یکی خودشان را نشان می دهند.

یک عطر از چه بخش هایی تشکیل می شود؟
تقریبا همه عطرهای امروزی از سه بخش اصلی تشکیل شده اند.
۱. مواد معطر
این مهم ترین بخش عطر است و شخصیت اصلی رایحه را می سازد.
مواد معطر می توانند از طبیعت به دست بیایند یا داخل آزمایشگاه ساخته شوند.
مثلا رایحه گل رز، یاس، اسطوخودوس یا چوب صندل می تواند از منابع طبیعی استخراج شود. در کنار آن ها، مولکول های معطر سنتتیک هم وجود دارند که بعضی از آن ها رایحه هایی خلق می کنند که اصلا در طبیعت پیدا نمی شوند.
در نهایت، چیزی که تو از عطر حس می کنی، نتیجه کنار هم قرار گرفتن همین مواد معطر است.

۲. الکل
اگر تا حالا عطر را اسپری کرده باشی، احتمالا همان لحظه اول بوی الکل را هم حس کرده ای.
الکل فقط برای رقیق کردن عطر نیست.
این ماده کمک می کند ترکیبات معطر به خوبی با هم مخلوط شوند، عطر به صورت یکنواخت اسپری شود و رایحه به آرامی روی پوست پخش شود.
به همین خاطر، بیشتر عطرهای امروزی پایه الکلی دارند.

۳. تثبیت کننده یا فیکساتیو
اگر عطر فقط از مواد معطر و الکل تشکیل شده بود، رایحه آن خیلی سریع از بین می رفت.
برای همین از موادی به نام فیکساتیو یا تثبیت کننده استفاده می شود.
این مواد سرعت تبخیر بعضی از مولکول های معطر را کمتر می کنند و باعث می شوند عطر مدت بیشتری روی پوست یا لباس باقی بماند.

مواد طبیعی بهتر هستند یا سنتتیک؟
این یکی از رایج ترین سوال هایی است که درباره عطر پرسیده می شود.
خیلی ها فکر می کنند اگر یک عطر فقط از مواد طبیعی ساخته شده باشد، حتما کیفیت بیشتری دارد.
اما واقعیت این است که دنیای عطر خیلی پیچیده تر از این حرف هاست.
مواد طبیعی رایحه های فوق العاده ای دارند، اما همیشه بهترین انتخاب نیستند. بعضی از آن ها ماندگاری کمی دارند، بعضی کمیاب هستند و بعضی دیگر به دلیل مسائل زیست محیطی دیگر قابل استفاده نیستند.
در مقابل، مواد سنتتیک می توانند ماندگاری بیشتری ایجاد کنند، رایحه های جدیدی بسازند و حتی جایگزین مناسبی برای بعضی مواد طبیعی باشند.
به همین دلیل، بیشتر عطرهای لوکس دنیا ترکیبی از مواد طبیعی و سنتتیک هستند.

ساخت یک عطر فقط قاطی کردن چند ماده نیست
شاید از بیرون این طور به نظر برسد که عطرساز فقط چند ماده را با هم مخلوط می کند، اما واقعیت کاملا متفاوت است.
ساخت یک عطر بیشتر شبیه آهنگسازی است.
همان طور که جا به جا شدن یک نت می تواند حال و هوای یک موسیقی را عوض کند، کم یا زیاد شدن مقدار یک ماده معطر هم می تواند شخصیت یک عطر را کاملا تغییر دهد.
گاهی یک عطرساز صدها بار فرمولش را تغییر می دهد تا در نهایت به همان رایحه ای برسد که در ذهنش بوده است.

چرا بعضی عطرها گران تر هستند؟
قیمت یک عطر فقط به اسم برند بستگی ندارد.
بعضی مواد اولیه طبیعی، مثل روغن گل رز یا زنبق، برای تولید مقدار بسیار کمی اسانس به هزاران گل نیاز دارند.
از طرف دیگر، ساخت بعضی مولکول های جدید ممکن است سال ها تحقیق، آزمایش و هزینه داشته باشد.
طراحی شیشه، بسته بندی، آزمایش های کنترل کیفیت و حتی تحقیقات مربوط به پایداری رایحه هم روی قیمت نهایی عطر تاثیر می گذارند.

آیا همه عطرها فرمول یکسانی دارند؟
نه.
هر عطر فرمول مخصوص خودش را دارد.
ممکن است دو عطر هر دو بوی گل رز داشته باشند، اما یکی در کنار رز از وانیل و مشک استفاده کرده باشد و دیگری از مرکبات و چوب صندل.
همین تفاوت های کوچک باعث می شود هر عطر شخصیت منحصر به فرد خودش را داشته باشد.
به همین دلیل است که گاهی دو عطر با نت های ظاهرا مشابه، هنگام استفاده کاملا متفاوت به نظر می رسند.

آخرش مهم ترین چیزی که باید یادت بماند چیه؟
اگر بخواهم همه این مقاله را در چند جمله خلاصه کنم، می گویم:
•    عطر فقط یک بوی خوش نیست؛ ترکیبی از علم، هنر و خلاقیت است.
•    بیشتر عطرها از مواد معطر، الکل و تثبیت کننده تشکیل می شوند.
•    مواد اولیه می توانند طبیعی یا سنتتیک باشند و هر کدام نقش مهمی در شکل گرفتن رایحه دارند.
•    چیزی که یک عطر را خاص می کند، فقط کیفیت مواد اولیه نیست؛ بلکه هنری است که عطرساز در کنار هم قرار دادن آن ها به کار می برد.
دفعه بعد که شیشه عطرت را دستت گرفتی، یادت باشد داخل آن فقط یک مایع خوشبو وجود ندارد. هر قطره از آن نتیجه سال ها تحقیق، تجربه و خلاقیت است؛ ترکیبی که قرار است با هر اسپری، یک حس تازه و شاید یک خاطره ماندگار برایت بسازد.
اگه به دنیای رایحه ها علاقه داری با ریحانو همراه شو تا بیشتر با عطر ها آشنا شی :)
منبع:فصل اول کتاب The Chemistry of Fragrancees